Hợp âm maj7, m7 và 7 trên guitar: khác nhau thế nào, bấm ra sao

Nghe city pop Nhật, neo soul hay R&B, bạn sẽ thấy tiếng guitar “mơ màng”, sang và mềm hơn hẳn pop thông thường. Bí mật phần lớn nằm ở ba loại hợp âm: maj7, m7 và 7.

Bài này giải thích chúng khác nhau ở đâu, bấm thế nào trên guitar điện, và các vòng hợp âm để bạn chơi ngay.

Công thức 3 hợp âm

Cả ba đều là hợp âm 4 nốt: lấy hợp âm 3 nốt quen thuộc rồi thêm nốt quãng 7. Ví dụ với gốc Đô (C):

Cmaj7 (Đô trưởng bảy trưởng): 1 – 3 – 5 – 7 = C E G B
C7 (Đô bảy, hay “át bảy”): 1 – 3 – 5 – b7 = C E G Bb
Cm7 (Đô thứ bảy): 1 – b3 – 5 – b7 = C Eb G Bb

Chỉ cần nhớ: maj7 dùng nốt 7 trưởng (thấp hơn nốt gốc phía trên nửa cung, ví dụ B so với C), còn 7 và m7 dùng nốt b7 (thấp hơn nốt gốc phía trên một cung, ví dụ Bb so với C). Khác nhau giữa 7 và m7 nằm ở nốt quãng 3.

Nghe khác nhau thế nào?

maj7: sáng, mơ màng, “lơ lửng”. Chất city pop, bossa nova, ballad.
m7: mềm, buồn nhẹ, thư giãn. Rất hay gặp trong funk, R&B, neo soul.
7: căng, muốn đi tiếp sang hợp âm khác. Nền tảng của blues và là hợp âm “dẫn đường” trong jazz, pop.

Cách hiểu nhanh nhất là bấm C, rồi Cmaj7, rồi C7 liên tiếp và để ý cảm giác thay đổi.

Thế bấm gốc dây 5 (dễ dùng nhất)

Ba thế dưới đây chỉ dùng dây 5 đến dây 2, dây 6 và dây 1 tắt tiếng. Đây là kích thước “vừa tai” nhất cho guitar điện, nghe gọn và không bị đục.

     Cmaj7   C7   Cm7
e|---x-----x-----x---|
B|---5-----5-----4---|
G|---4-----3-----3---|
D|---5-----5-----5---|
A|---3-----3-----3---|
E|---x-----x-----x---|

Để ý chỉ một hai nốt thay đổi giữa các hợp âm: dây G (nốt 7 hay b7) và dây B (nốt 3 hay b3). Dời cả hình tay lên xuống là có hợp âm cùng loại ở gốc khác, ví dụ dời lên 2 phím là Dmaj7, D7, Dm7.

Thế bấm gốc dây 6

     Gmaj7   G7   Gm7
e|---x-----x-----x---|
B|---3-----3-----3---|
G|---4-----4-----3---|
D|---4-----3-----3---|
A|---x-----x-----x---|
E|---3-----3-----3---|

Dây 5 tắt tiếng bằng phần thịt ngón bấm dây 6 chạm nhẹ vào. Gm7 là thế dễ nhất: ngón 1 bấm phím 3 dây 6, ngón 3 bấm ngang 3 dây giữa ở phím 3.

Vòng hợp âm để chơi ngay

1. Vòng ii – V – I ở Đô trưởng: Dm7 – G7 – Cmaj7

Vòng kinh điển của jazz, pop và city pop. Dm7 dùng thế gốc dây 5 ở phím 5, G7 gốc dây 6 phím 3, Cmaj7 gốc dây 5 phím 3. Tay gần như không phải di chuyển.

     Dm7   G7   Cmaj7
e|---x-----x-----x---|
B|---6-----3-----5---|
G|---5-----4-----4---|
D|---7-----3-----5---|
A|---5-----x-----3---|
E|---x-----3-----x---|

2. Vòng city pop: Fmaj7 – E7 – Am7

Chuỗi IVmaj7 – III7 – vim7 xuất hiện trong rất nhiều bài city pop và R&B. Bấm Fmaj7 gốc dây 6 phím 1, E7 gốc dây 6 phím 0, Am7 gốc dây 6 phím 5.

     Fmaj7   E7   Am7
e|---x-----x-----x---|
B|---1-----0-----5---|
G|---2-----1-----5---|
D|---2-----0-----5---|
A|---x-----x-----x---|
E|---1-----0-----5---|

Thêm Gm7 – C7 sau Am7 rồi quay về Fmaj7 là bạn có một vòng 4 nhịp rất “chill” để tập quạt nhẹ hoặc gảy ngón.

Solo trên các hợp âm này

Trên maj7: nhấn vào nốt 7 (B trên Cmaj7), đây là nốt tạo màu mơ màng.
Trên m7: dùng scale Dorian hoặc pentatonic thứ.
Trên 7: dùng scale Mixolydian, nhấn nốt 3 trưởng.
Học arpeggio của từng hợp âm để câu solo bám sát hòa âm.

Lỗi hay gặp

Dây 1 và dây 6 kêu lẫn: các thế trên cần tắt hai dây ngoài cùng. Quạt nhẹ, chỉ nhắm vào 4 dây giữa.
Nhầm Cmaj7 với C7: nhìn kỹ ký hiệu, “maj” hoặc “M” hoặc tam giác (CΔ7) là bảy trưởng; chỉ số 7 là bảy thường.
Gain quá cao: hợp âm 4 nốt qua distortion sẽ rất đục. Dùng tiếng clean, thêm chút chorus và reverb là đúng chất city pop.

Câu hỏi thường gặp

CM7 và Cm7 khác nhau không?

Khác hoàn toàn. CM7 (chữ M hoa) là Cmaj7, còn Cm7 (chữ m thường) là Đô thứ bảy. Một số sheet còn viết Cm7 là C-7.

Hợp âm m7b5 là gì?

Giống m7 nhưng hạ nốt 5 xuống nửa cung: 1 – b3 – b5 – b7. Ví dụ Bm7b5 = B D F A. Thường đứng trước hợp âm 7 trong các vòng ở giọng thứ.

Làm sao tìm nhanh hợp âm lạ?

Dùng công cụ Phân tích hợp âm để xem cấu tạo, và Voicing Generator để tìm nhiều thế bấm trên cần đàn.

Tập tiếp với TabHouse

Voicing Generator: tìm thế bấm maj7, m7, 7 ở mọi vị trí.
Vòng quãng năm để hiểu vì sao ii – V – I nghe “xuôi tai”.
Tab & backing track city pop để áp dụng vào bài thật.

Scale & Lý thuyết