Scale Dorian guitar: là gì, dùng khi nào, tab mẫu

Bạn đã thuộc lòng pentatonic La thứ, bài nào cũng solo được. Nhưng nghe lại thì bài nào cũng… na ná nhau, lick nào cũng như đã chơi rồi.

Tin vui là bạn không cần học một scale mới từ đầu. Chỉ cần thêm đúng 2 nốt vào pentatonic là có scale Dorian, và màu sắc câu solo thay đổi hẳn: vẫn buồn, nhưng sáng hơn, “chill” hơn, có chút funky.

Dorian là gì?

Dorian là âm giai thứ có bậc 6 trưởng. So với La thứ tự nhiên (A B C D E F G), A Dorian chỉ khác một nốt: F được nâng lên F#.

A Dorian: A B C D E F# G
Công thức: 1 2 b3 4 5 6 b7

Nốt b3 (C) giữ cho scale mang màu thứ, còn nốt 6 trưởng (F#) làm nó sáng lên. Một cách nhìn khác: A Dorian dùng đúng các nốt của Sol trưởng, chỉ là lấy La làm nốt chủ.

Khi nào dùng Dorian?

Vòng Am7 – D7: hợp âm D7 có nốt F#, nên chơi F tự nhiên sẽ chỏi, còn F# thì khớp. Đây là vòng kinh điển để tập Dorian.
Funk, soul, Latin rock: Santana dùng màu Dorian rất nhiều, ví dụ trên vòng Am7 – D9 của “Oye Como Va”.
City pop, fusion: trên các hợp âm m7 kéo dài, Dorian cho cảm giác sang và mượt.

Khi nào không dùng: nếu vòng hợp âm có F trưởng (ví dụ Am – F – G), nốt F# sẽ chỏi với hợp âm F. Lúc đó hãy dùng La thứ tự nhiên.

Mẹo nhanh: pentatonic + 2 nốt

Pentatonic La thứ có 5 nốt A C D E G. Thêm B và F# là thành A Dorian. Nghĩa là bạn giữ nguyên các thế bấm pentatonic đã thuộc trong bài âm giai ngũ cung, chỉ chèn thêm 2 nốt này vào chỗ trống. Nốt F# là nốt “đặc sản”: nhấn vào nó là người nghe nhận ra ngay màu Dorian.

Tab thế bấm A Dorian ở phím 5

Thế bấm 3 nốt mỗi dây, bắt đầu từ nốt A ở phím 5 dây 6. Chơi lên rồi chơi xuống, mỗi nốt một phách ở 60 bpm.

e|--------------------------------5-7-8-|
B|-------------------------7-8-10-------|
G|-------------------5-7-9--------------|
D|-------------5-7-9--------------------|
A|-------5-7-9--------------------------|
E|-5-7-8--------------------------------|

Lick mẫu nhấn nốt F#

Câu ngắn đi qua F# rồi kết về A với vibrato. Chơi chậm, nghe rõ nốt F# ở phím 7 dây B.

e|-------------5~-|
B|---5-7-8-7-5----|
G|-7--------------|
D|----------------|
A|----------------|
E|----------------|

Lịch tập 1 tuần

Ngày 1–2: chơi lên xuống thế bấm trên với metronome 60 bpm.
Ngày 3–4: chơi các câu pentatonic quen thuộc, mỗi câu chèn thêm một nốt F#.
Ngày 5–6: ngẫu hứng trên backing track vòng Am7 – D7, cố tình kết vài câu vào nốt F# khi hợp âm là D7.
Ngày 7: thu âm một đoạn 1 phút, nghe lại xem câu nào có “màu” Dorian rõ nhất.

3 lỗi hay gặp

Dùng Dorian trên vòng có hợp âm F trưởng: F# chỏi, nghe như chơi sai.
Chạy scale lên xuống liên tục: không nhấn vào F# thì người nghe không nhận ra màu Dorian.
Kết câu trên F#: F# là nốt tạo màu, còn kết câu nên về A, C hoặc E.

Câu hỏi thường gặp

Dorian khác La thứ tự nhiên ở đâu?

Chỉ khác một nốt: Dorian có F#, La thứ tự nhiên có F.

Dorian là scale trưởng hay thứ?

Là scale thứ, vì có nốt b3. Nốt 6 trưởng chỉ làm nó sáng hơn các scale thứ khác.

Có cần học hết 7 mode không?

Không cần ngay. Với rock, blues, funk, hai mode dùng nhiều nhất là Dorian và Mixolydian. Học chắc hai mode này trước.

Tập tiếp với TabHouse

Scale Finder: chọn nốt A và scale Dorian để xem mọi vị trí trên cần đàn.
Âm giai ngũ cung: 5 thế bấm và cách nối, nền tảng để thêm 2 nốt Dorian.
Scale Mixolydian, mode “anh em” dùng trên hợp âm 7.
Backing track để tập ngẫu hứng.

Scale & Lý thuyết